8 VIỆC CẦN LÀM TRƯỚC VÀ TRONG QUÁ TRÌNH LÀM NCKH, KLTN

Làm NCKH hay KLTN không khó chỉ vì yêu cầu dung lượng dài, đầu tư thời gian, kiến thức, mà còn ở chỗ quy trình và kiểm soát tiến độ công việc thực hiện.  

Rất nhiều sinh viên bắt đầu bằng việc chọn một đề tài đọc thấy hay, viết vài trang rồi mới phát hiện đề tài ít tài liệu, khó tìm dữ liệu, không thể tiếp cận được cơ quan khảo sát hay câu hỏi nghiên cứu chưa rõ, phương pháp chưa phù hợp.

Để tránh những sai sót này, trước và trong quá trình thực hiện NCKH, KLTN, bạn nên chủ động chuẩn bị và kiểm soát tốt ít nhất 8 việc quan trọng.

Để quá trình nghiên cứu thuận lợi và hạn chế việc phải thay đổi hay bế tắc giữa chừng, bạn nên chuẩn bị kỹ 3 việc sau:

1. Tổng quan đề tài trước khi lựa chọn tên đề tài

Trước khi “chốt” và gửi duyệt tên đề tài, bạn cần dành thời gian tổng quan và tìm hiểu kỹ vấn đề mình dự định nghiên cứu.

Hãy xem xét: Đề tài có phù hợp với năng lực và kiến thức của bản thân không? Có tính mới không? Có đủ tài liệu tham khảo không? Đơn vị hoặc đối tượng nghiên cứu có khả năng tiếp cận để thu thập và khảo sát dữ liệu không?

Việc tổng quan ngay từ đầu sẽ giúp bạn đánh giá được tính khả thi của đề tài, tránh tình trạng chọn một đề tài quá rộng, khó tiếp cận dữ liệu hoặc không đủ điều kiện để triển khai.

2. Xác định làm việc cá nhân hay theo nhóm

Nếu lựa chọn thực hiện cá nhân, bạn cần cân nhắc kỹ quỹ thời gian, khả năng nghiên cứu và mức độ phức tạp của đề tài. Hãy tự hỏi: Liệu mình có đủ thời gian và khả năng để hoàn thành toàn bộ công việc đúng tiến độ hay không?

Nếu lựa chọn làm theo nhóm, điều quan trọng không chỉ là số lượng thành viên mà còn là sự phù hợp trong quá trình phối hợp. Hãy ưu tiên những người thực sự có mong muốn nghiên cứu, có tinh thần cầu thị, trách nhiệm và cam kết với công việc chung.

Một nhóm tốt không nhất thiết phải đông, nhưng cần có sự chủ động và trách nhiệm từ mỗi thành viên.

3. Lựa chọn Giảng viên hướng dẫn phù hợp

Giảng viên hướng dẫn có thể ảnh hưởng rất lớn đến quá trình thực hiện và chất lượng của đề tài. Vì vậy, trước khi lựa chọn, bạn nên tìm hiểu xem thầy/cô có chuyên môn phù hợp với lĩnh vực nghiên cứu của mình hay không.

Bên cạnh đó, có thể tham khảo thêm kinh nghiệm hướng dẫn nghiên cứu, các công trình hoặc thành tích chuyên môn, cũng như phản hồi từ những sinh viên đã từng được thầy/cô hướng dẫn. Một giảng viên phù hợp không chỉ có chuyên môn tốt mà còn có thể đưa ra những góp ý, định hướng và hỗ trợ cần thiết trong quá trình thực hiện đề tài.

Hình 1. Bạn nên có biên bản khi làm việc nhóm với giảng viên.

Chuẩn bị kỹ ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian trong quá trình nghiên cứu. Đừng vội bắt tay vào làm khi chưa xác định rõ: Mình sẽ nghiên cứu vấn đề gì, làm cùng ai và ai sẽ đồng hành hướng dẫn mình.

Sau khi tên đề tài đã được Nhà trường hoặc Giảng viên hướng dẫn phê duyệt, đây là lúc bạn chính thức bắt tay vào quá trình thực hiện. Để nghiên cứu được triển khai bài bản, đúng hướng và hạn chế chỉnh sửa quá nhiều về sau, bạn cần thực hiện 5 công việc quan trọng dưới đây:

1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Đừng vội bắt tay vào viết bài ngay. Trước tiên, bạn cần tổng quan các nghiên cứu, tài liệu và thông tin liên quan đến vấn đề mình đang quan tâm từ Khoa, Trường hay những đơn vị có nghiên cứu những vấn đề tương tự. Ở bước này, hãy đi sâu phân tích vấn đề nghiên cứu là gì, đã có những ai nghiên cứu, nghiên cứu theo hướng nào và còn khoảng trống nào cần tiếp tục khai thác.

Việc tổng quan kỹ sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về đề tài, xác định đúng trọng tâm nghiên cứu và có nền tảng để triển khai các bước tiếp theo.

2. Xây dựng đề cương nghiên cứu

Sau khi đã có cái nhìn tổng quan về đề tài, bạn cần xây dựng đề cương chi tiết.

Đề cương thường giúp bạn xác định rõ lý do lựa chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp thực hiện cũng như ý nghĩa của đề tài.

Hình 2. Các mục cơ bản trong Đề cương nghiên cứu 

Tùy theo yêu cầu của từng trường, đề cương có thể được nộp để xét duyệt hoặc gửi Giảng viên hướng dẫn góp ý. Đây là bước quan trọng giúp kiểm tra xem đề tài của bạn có đang đi đúng hướng, đúng trọng tâm và phù hợp với vấn đề nghiên cứu hay không.

3. Bắt tay vào triển khai nghiên cứu

Khi đề cương đã được thống nhất, bạn bắt đầu triển khai nội dung nghiên cứu theo kế hoạch.

Ở giai đoạn này, bạn cần hệ thống hóa cơ sở lý thuyết, tổng hợp các nghiên cứu trước, xây dựng mô hình hoặc khung nghiên cứu phù hợp. Nếu đề tài có khảo sát, bạn cũng cần chuẩn bị các nội dung liên quan như xác định đối tượng khảo sát và xây dựng công cụ thu thập dữ liệu.

Đây chính là giai đoạn biến những ý tưởng trong đề cương thành một nghiên cứu cụ thể.

4. Thu thập và xử lý dữ liệu

Tùy vào mục tiêu và phương pháp nghiên cứu, bạn cần xác định cách thu thập và xử lý dữ liệu phù hợp.

Bạn có thể thực hiện nghiên cứu định tính, định lượng hoặc kết hợp cả hai phương pháp. Với mỗi phương pháp, cách lựa chọn đối tượng, thu thập thông tin và xử lý dữ liệu sẽ khác nhau.

Vì vậy, trước khi tiến hành khảo sát hoặc phân tích, hãy xác định rõ: Mình cần dữ liệu gì? Thu thập từ đâu? Thu thập bằng phương pháp nào? Và sẽ xử lý dữ liệu như thế nào để trả lời được mục tiêu nghiên cứu?

5. Hoàn thiện bài viết một cách chỉn chu

Sau khi đã có đầy đủ cơ sở lý thuyết, kết quả nghiên cứu và dữ liệu phân tích, bạn cần hoàn thiện bài viết thành một bản nghiên cứu thống nhất.

Không chỉ đơn giản là viết đủ nội dung, bạn cần chú ý đến văn phong khoa học, cách lập luận, tính liên kết giữa các phần, cách trình bày bảng biểu, hình ảnh và trích dẫn tài liệu tham khảo theo đúng quy định.

Một bài nghiên cứu chỉn chu không nằm ở việc sử dụng những câu từ quá phức tạp, mà quan trọng là viết rõ ràng, logic, có căn cứ khoa học và giúp người đọc hiểu được vấn đề bạn đang nghiên cứu.

Một tip nhỏ cho bạn khi làm việc với Giảng viên hướng dẫn hay nhóm nghiên cứu đó là hãy luôn có biên bản làm việc sau mỗi buổi họp, ghi rõ trong trong cuộc họp đó đã làm được những gì, tiến độ tới đâu, đánh giá hoàn thiện được bao nhiêu % và tới buổi họp sau, nội dung nào cần hoàm thiện, cần ưu tiên xử lý. 

Nếu bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, bạn có thể tham khảo Khóa học quốc dân của thầy Phong chỉ với 220.000đ, hạn sẽ được hướng dẫn bài bản nhé. 

CHÚC CÁC BẠN LUÔN ĐẠT ĐIỂM CAO NHƯ Ý!